Astolphe Marquis de Custine Knihy

Condemned by the Soviets to the black list of forbidden publications, these journals of the French aristocrat who visited Russia in 1839 were first published in France in 1843. Long recognised as one of the most fascinating and revealing impressions of Russia by a foreigner, they abound in observations on the social, political and religious state and prospects of mid-nineteenth century Russia leading Custine to dire forebodings. Custine's conviction that as long as Russians remained enslaved, isolated and deceived by ambitious rulers they would remain a menace to the rest of the world, will strike a chord with all of us today.

Astolphe Louis Léonor markiz de Custine (1790-1857) był pisarzem i podróżnikiem, znanym z książek podróżniczych oraz powieści. Jego bliskie związki z polskim środowiskiem emigracyjnym Hotelu Lambert w Paryżu, w tym z Czartoryskimi, Mickiewiczem i Chopinem, miały istotny wpływ na jego życie. Szczególnie ważna była znajomość z braćmi Gurowskimi, Adamem i Ignacym, co skłoniło markiza do podróży do Rosji. Ignacy, ścigany przez władze carski za udział w Powstaniu Listopadowym, potrzebował amnestii, a Custine podjął starania o jej uzyskanie podczas wizyty w Petersburgu. Jego książka, opublikowana w 1843 roku, odniosła ogromny sukces, sprzedając się w 200 tysiącach egzemplarzy, co wówczas było rekordem. Została natychmiast objęta cenzurą w Rosji, gdzie była przemycana i czytana z mieszanymi uczuciami. Mikołaj I, po przeglądnięciu dzieła, wpadł w gniew, lecz później ponoć dał się skusić do czytania jej w gronie rodziny. Cenzura carska pozwoliła na skrócone wydanie książki dopiero w 1910 roku, a po rewolucji ukazał się niemal identyczny skrót, który szybko został skonfiskowany z oczywistych powodów.