Jerzy Bralczyk Knihy

Jak mówić po ludzku i po polsku w epoce internetu, sms-ów, głupich reklam i bełkotliwych mediów, opowiada profesorskie trio Bralczyk, Markowski i Miodek w rozmowie z Jerzym Sosnowskim. • Czy muzycy z The Beatles to bitelsi, czy bitlesi? • Dlaczego „wykonuję”, a nie „wykonywuję”? • Do czego zobowiązuje nas etykieta, a do czego netykieta? • Co zrobić, kiedy minister jest ministrą? • Dlaczego my, Polacy, „imprezujemy”, ale nie „sportujemy”? • Czy polski przetrwa angielską inwazję? ...oraz wszystko, co chcielibyście wiedzieć o współczesnym języku polskim, a nie macie kogo zapytać. Miodek Psychologicznie byłoby to nie do zniesienia, gdybyśmy nie mogli czasem powiedzieć: „weź se to i daj mi spokój”! Markowski Czy wulgaryzmy to błędy językowe? Nie, chyba że ktoś wyraz na „ka” napisze przez o z kreską. Wówczas jest to błąd ortograficzny. Wulgaryzmy to błędy kulturowe. Bralczyk Język ma gorączkę. Ze wszystkim przesadzamy. Nie można już się czymś interesować, nie można mieć zainteresowań, tylko pasję trzeba mieć. Nie możemy się czymś niepokoić, tylko od razu nas to bulwersuje.

Profesor Bralczyk kocha język jako zjawisko samo w sobie. A skoro go kocha, kocha się nim posługiwać i uczyć innych posługiwania się nim. Bo wbrew pozorom nie jest to sprawa prosta: czy zawsze wiemy, jak zmienia się znaczenie najprostszego, nawet często używanego słowa w zależności od kontekstu, w jakim je zastosujemy? Profesor jednak nie poucza, lecz gawędzi cudownie, swe językoznawcze pogwarki przeplatając osobistymi wspomnieniami, refleksjami. I choć sam autor przyjął dla swych rozważań formę słownika, dał czytelnikom najciekawszy literacki esej.

Starcie tytanów inteligencji, dowcipu, ironii i finezji językowej to fascynująca rozmowa między profesorem Jerzym Bralczykiem, wybitnym językoznawcą, a Michałem Ogórkiem, felietonistą Gazety Wyborczej. Bralczyk, nieprzymuszany przez Ogórka, odsłania nieznane fakty dotyczące języka polskiego oraz swoje osobiste doświadczenia, w tym trudne dzieciństwo, porażenie w Bazylice Świętego Piotra i fascynacje literackie. Przyznaje się także do sympatii wobec PRL i przynależności do PZPR. Ogórek, z kolei, otwarcie mówi o swojej śląskiej tożsamości i przyznaje się do wielu rzeczy. Ich rozmowy, prowadzone w lekkiej, inteligentnej formie, są pełne humoru i refleksji nad przeszłością, współczesnością oraz językiem, zwłaszcza polskim. Rysunki Jacka Gawłowskiego dodają całości lekkości. Książka to nie tylko dialog dwóch erudytów, ale także bogactwo anegdot, impresji i aluzji, które ukazują przemiany obyczajowe oraz losy ludzi i kraju. To doskonały przykład wartości rozmowy i humoru w myśleniu o języku i rzeczywistości.

Bogato ilustrowany leksykon Do domu!!!, autorstwa profesora Jerzego Bralczyka, to kolejny po Jeść!!! i W drogę!!! przewodnik po słowach i ich znaczeniach. Znany i lubiany językoznawca zaprasza do domu na niezwykle pouczający i zarazem dowcipny spacer po pomieszczeniach, okraszony wieloma powiedzonkami i cytatami z klasyki polskiej literatury. Czytelnicy zwiedzą salon, kuchnię i jadalnię, ale też alkowę i buduar, zajrzą do spiżarni i lodówki, ocenią, co jest bardziej wygodne: kanapa, tapczan czy wersalka, będą podziwiać żyrandole i etażerki, a na koniec wyjdą na balkon, a może taras lub werandę – z pewnością jednak nie będą się snuli z kąta w kąt! To wspaniała książka dla wszystkich pasjonatów języka polskiego, którym miłe jest również urządzenie wnętrz.

- Dlaczego mąż, żona czy szef, którzy zatruwają nam życie, są toksyczni, a nie trujący?- Czy rzeczywiście hejtować jest łatwiej niż nienawidzić?- Co zrobić z paparazzo i czy kobietę zajmującą się namolnym fotografowaniem nazwalibyśmy paparacka?- Jak to się stało, że polewka – zupa – zmieniła się w polewkę , którą mamy z kogoś?- Kiedy facet całe lata funkcjonujący w polszczyźnie jako żartobliwe, ironiczne, lekceważące określenie mężczyzny zaczął faktycznie oznaczać twardziela?Z powszechnie znaną lekkością, humorem i oczywiście oczywistą erudycją panowie profesorowie przeprowadzają nas przez labirynt znaczeń, dawnych i nowych, sypiąc przykładami i anegdotami. I tłumaczą, pochylając się z aprobatą, dziwiąc się, prześmiewając, a nawet złoszcząc, choćby na gwiazdy mediów, że lansują odrażające pod każdym względem, także fonetycznym, słowo zajebiście... "Trzy po 33" to nie tylko opowieść o słowach i zwrotach. To kapitalna rzecz o naszej współczesności i życiu w ogóle. Bo jak powiedział Wittgenstein, granice mojego języka są granicami mojego świata!

Błyskotliwe gawędy o naturze języka polskiego.Profesor Bralczyk wziął "pod lupę" nasze przysłowia, hasła i slogany. Czy na pewno "język powinien powiedzieć wszystko, co pomyśli głowa"? Czy rzeczywiście "prawo ma znaczyć prawo", a honor powinien być Bogu oddany? A chrząszcze - czy w ogóle "brzmią"? Podobnie jak poprzednio, dziesiątki przykładów służą autorowi jako pretekst do błyskotliwych gawęd zarówno o naturze języka polskiego, jak i naszym narodowym charakterze, bo używane przez nas zwroty i wyrażenia mówią o Polakach więcej, niż się powszechnie wydaje. Pasjonująca i pouczająca kopalnia wiedzy, której się nie uświadczy na żadnych lekcjach!