Jacq Firmin Vogelaar Knihy

Gustav Herling was student toen hij in 1939, kort nadat de oostelijke helft van Polen door het sovjetleger was bezet, werd gearresteerd door de Russische geheime dienst. Over de twee jaar die hij in het gevangenkamp doorbracht schreef hij 'Een wereld apart'. Dit aangrijpende en unieke document van een van de grootste Poolse schrijvers van de twintigste eeuw verschijnt nu na vijftig jaar voor het eerst in Nederlandse vertaling. Na al die tijd heeft het nog niets van zijn authenticiteit, zijn kracht en zijn vreemde schoonheid verloren. Net als Varlam Sjalamov schreef Herling een mengvorm van reportage, verhaal, analyse en beschouwing. Een vorm die dit soort verhalen een eigen plaats geeft in de moderne literatuur. Herling was een nauwgezet waarnemer, met oog voor detail en voor grote verbanden. Met de titel verwees hij naar Dostojevski's 'Aantekeningen uit het dodenhuis: Binnen de omheining was een aparte wereld, anders dan die wij kennen, met eigen wetten, eigen zeden en gewoonten. Dit is het huis van de levende doden - een apart leven en mensen als nergens anders'.

Roku 1828 sa na kongrese prírodovedcov v Berlíne stretávajú dvaja géniovia, Alexander von Humboldt (1769-1859) a Carl Friedrich Gauß (1777-1855). Gauß, matematik a astronóm, prichádza na pozvanie nemenej známeho prírodovedca a geografa Alexandra von Humboldta s nevôlou, pretože z duše nenávidí spoločnosť a cestovanie. Po namáhavej ceste z Göttingenu sa Gauß uloží do postele, zatiaľ čo Humboldt skúma pod lupou medenú platničku: na tomto mieste sa v románe Daniela Kehlmanna Vymeriavanie sveta začínajú spätne odvíjať životné osudy obidvoch hrdinov. Život protagonistov je zobrazený s ľahkosťou, ironickým odstupom a humorom; I. Mangoldová označila Vymeriavanie sveta za "najkomickejší nemecký román" roku 2005. Humboldt i Gauß sú vo svojej vedeckej zanietenosti nekompromisní, svoj osobný život podriaďujú profesii. Obidvaja dokážu byť ideálnymi vedcami, ale nie otcami rodín. Práve v tomto rozpore vzniká množstvo komických situácií. Vymeriavanie sveta sa dá čítať nielen ako historický, biografický alebo dobrodružný román, ale aj ako román o vzťahu umenia a vedy, literatúry a prírodných vied.