Balbierz Jan Knihy

Throughout his writing career, August Strindberg was a restless canon-maker, engaging deeply with both historical and contemporary sources. He constantly quoted and evaluated authors, pushing the boundaries of cultural values at the turn of the twentieth century. As an active author living in self-chosen exile, he had a rich international intellectual background that complicates his relationship with the literary and cultural canon. The interplay between local and global culture permeates his work, positioning him among European authors who can be interpreted within the context of Weltliteratur. Strindberg was a multilingual cosmopolitan, an emigrant, theosophist, and reporter, drawing insights from the universalist tendencies of the fin de siècle. His ambition to become a French author led him to study Hebrew, Chinese logograms, Russian literature, and Middle Eastern history. This volume, edited by Jan Balbierz, compiles contributions from distinguished Strindberg scholars, exploring critical questions such as how Strindberg constructed his literary predecessors, the transformations of his texts in theatrical performance, and the complex relationship between his strong ties to Sweden and foreign cultural values.

August Strindberg, jedna z najważniejszych postaci europejskiego modernizmu, pisarz, który – zgodnie z określeniem Jana Błońskiego – „podważył fundament dramatu, ale możliwości sceny rozszerzył niemal ad infinitum”, znany jest w Polsce niemal wyłącznie jako twórca teatralny. Dramaturgia to jednak tylko niewielki ułamek dzieła szwedzkiego pisarza. Po roku 1892 Strindberg porzuca na kilka lat działalność literacką i zaczyna zajmować się eksperymentami chemicznymi i alchemicznymi oraz badaniami z zakresu fizyki, optyki, astronomii, biologii, meteorologii, geologii i lingwistyki. Krystalizuje się wtedy nowy, inspirowany pismami Swedenborga, Linneusza, Goethego i dziewiętnastowiecznych alchemików i okultystów, światopogląd pisarza. „Metoda” naukowa Strindberga oparta jest na nieustannym poszukiwaniu podobieństw i analogii, odrzuca on przy tym paradygmat pozytywistyczny i wszelki podział na specjalizacje naukowe, próbując opisać całość stworzenia w kategoriach religijnych.