Henry Kammer Knihy

Cultuurfilosofisch essay van de Hongaarse schrijver (1929- ) over de zijns inziens zorgelijke toekomst van Europa.

Rodinná sága jedného z najuznávanejších maďarských spisovateľov(1942), preložená do viacerých svetových jazykov, je monumentálne, zložito vybudované dielo, v ktorom prebiehajú štyri príbehy troch rozprávačov. Na pozadí individuálnych osudov vyvstáva všadeprítomný historický, politický a spoločenský obsah románu. Nepriamo tak kniha zachytáva osobnostnú krízu povojnovej stredoeurópskej inteligencie.

Tegen het decor van de Hongaarse en Hongaars-joodse geschiedenis trekt in Tuinfeest een stoet van levende, maar ook dode verwanten, vrienden, tegenstanders en naamloze passanten aan het geestesoog van de ik-figuur voorbij. Tragische gebeurtenissen worden afgewisseld met sterk erotische passages, met vrolijkheid en inkeer, humor en geluk. Tenmidden van het feestgedruis wordt de ik-figuur geconfronteerd met zijn eigen afstandelijkheid en met de actieve politieke betrokkenheid van de hartsvriend van zijn jeugd, die tenslotte naar het Westen emigreert. De ik-figuur heeft zich minder gehecht, maar is wel gebleven.

Een röntgenfoto van een tijdperk heeft men Het boek der herinneringen van de Hongaarse auteur Péter Nádas wel genoemd. Ook in zijn recent verschenen verhalen, gebundeld onder de titel Minotaurus, onderzoekt Péter Nádas het gebied waar repressie en geweld hun diepste sporen nalaten: de wereld van het innerlijk, van de persoonlijke existentie. Kinderen en ouderen – mensen in grenssituaties – zijn de hoofdpersonen in deze verhalen. Beknopt en met een beklemmende precisie wordt verteld hoe een kinderfeestje in een spookachtige geschiedenis vol vernedering en onderdrukking verandert: een totalitaire samenleving in miniatuurvorm. Afhankelijkheidrelaties worden op een sublieme manier beschreven in een verhaal over een oude vrouw en haar dienstmeisje. Deze bundel bevat zeven verhalen, waaronder het beroemde verhaal 'De bijbel' waarmee Nádas zijn entree maakte in de Hongaarse literatuur.

Román Koniec rodinnej ságy patrí medzi kľúčové diela maďarskej literatúry 20. storočia. Vznikol začiatkom 70. rokov, ale z politicko-ideologických dôvodov mohol byť vydaný až v roku 1977

Imre Kertész gehört seit seinem «Roman eines Schicksallosen» zu den großen europäischen Schriftstellern. Ein Mann muß mit dem Fiasko fertig werden, dass sein «Roman eines Schicksallosen» abgelehnt wurde. So erfindet er sich einen Helden, dem er die Bürde seiner eigenen Erfahrungen auflädt.«Ein beklemmendes Werk» (Frankfurter Rundschau)

Vojna už trvá dlho a je ďaleko od mesta, ale potichu zabíja aj tak. Najmä charaktery dospelých. Otcovia sú buď na fronte, alebo sa z neho vracajú nalomení, matky trpia chorobami, samotou, alebo umreli. Štyria maturanti sa búria proti prechodu medzi týchto ľudí, ktorý ich čaká. Po skončení školy majú pred sebou jedinú cestu - odvedú ich na vojnu. A oni predsa majú iné problémy, chcú zistiť, ako funguje sloboda, čo je priateľstvo, a hoci sa chvália ľúbostnými pletkami, ešte vôbec netušia, čo je láska. Robia vylomeniny, akoby donekonečna skúšali, či nad nimi je stále ochranná ruka detstva, či sa im ešte vždy nič nemôže stať. Výhody, ktoré si z dospelého sveta privlastňujú najprv pri tajných dobrodružstvách a potom, keď zložia maturitnú skúšku, už legálne, im neprinášajú radosť - a napokon sa dohodnú, že všetko musí zostať, ako bolo "predtým". Ibaže čo ak už ochrannej ruky niet?