Mariusz Urbanek Knihy

Rudolf Weigl, rodák z Přerova, je v České republice téměř neznámý, ačkoliv patřil mezi nejvýznamnější evropské vědce minulého století. Byl to muž, který prokázal odvahu vůči sovětskému i nacistickému režimu a zachránil tisíce životů. Během první světové války se epidemie skvrnitého tyfu stala smrtící hrozbou, a Weigl, mladý biolog, se jí začal věnovat. Po válce se usadil na univerzitě v polském Lvově, kde založil ústav známý svou výrobou vakcíny proti skvrnitému tyfu. Jeho inovativní metoda zahrnovala krmení vší krví dobrovolníků. Význam vakcíny ochránil ústav před zničením ze strany Sovětů a nacistů, což Weiglovi umožnilo zachránit mnohé polské židovské intelektuály pod záminkou náboru krmičů vší. I když byl několikrát nominován na Nobelovu cenu, nikdy ji nezískal, což bylo důsledkem jeho národnostních postojů a pozdějších zpochybnění jeho věrnosti Polsku. Až posmrtně, v roce 2003, mu byl udělen titul „Spravedlivý mezi národy“ od jeruzalémského institutu Jad Vašem za jeho hrdinské úsilí o záchranu Židů během holocaustu.

Opowieść o życiu Jerzego Waldorffa, ostatniego barona Peerelu i strażnika narodowej pamięci, legendy polskiej krytyki muzycznej, człowieka, który uratował przez zagładą Stare Powązki w Warszawie i przeprowadził największą w Polsce Ludowej prywatną, a więc nielegalną zbiórkę pieniędzy na wykup willi „Atma” w Zakopanem, w której powstało Muzeum Karola Szymanowskiego. Opowieść o przedwojennym flircie Waldorffa z faszyzmem, powojennym współtworzeniu tygodnika „Przekrój”, fascynacji muzyką Szymanowskiego i „najmądrzejszym psie na świecie” – jamniku Puzonie, który był jego nieodłącznym towarzyszem podczas występów w telewizji. O przyjaźniach z Konstantym Ildefonsem Gałczyńskim i Stefanem Kisielewskim, młodzieńczym romansie z tajemniczym Isiem oraz o 60-letnim związku Jerzego Waldorffa z tancerzem Mieczysławem Jankowskim.

"Zły Tyrmand" Mariusza Urbanka to swoisty rewers słynnego Dziennika 1954 Leopolda Tyrmanda, legendy polskiego jazzu, socjalistycznego playboya, enfant terrible swingujących lat pięćdziesiątych PRL. Człowieka, który dla części swego środowiska był moralnym drogowskazem, jednym z niewielu, którzy mieli odwagę odmówić kolaboracji z reżimem, dla reszty tylko niepoważnym bikiniarzem. O Tyrmandzie opowiadali autorowi ludzie, którzy wcześniej sami zostali sportretowani na łamach Dziennika i innych książek Leopolda Tyrmanda, wśród nich wielu takich, których nie ma już wśród nas: Agnieszka Osiecka, Irena Szymańska, Stefan Kisielewski, Zygmunt Kałużyński, Szymon Kobyliński, Eryk Lipiński i Jan Józef Szczepański. W książce opisują swe spotkania z Tyrmandem ludzie, którzy byli pierwowzorami bohaterów najgłośniejszej powieści łotrzykowskiej PRL – Zły, oraz Bogna, legendarna polska Lolita z Dziennika 1954.